Lesotho het sy verbod op sekere vee en veeprodukte uit Suid-Afrika gedeeltelik opgehef. Rooivleis, varkvleis en sekere lewende spleethoefdiere kan weer ingevoer word — maar slegs uit goedgekeurde abattoirs of bek-en-klouseerkompartemente en onder streng veterinêre permitvoorwaardes. Afvalprodukte soos pote, koppe en ingewande bly verbode.
Lesotho het die invoer van sekere vee en veeprodukte uit Suid-Afrika met onmiddellike ingang hervat nadat sy bevoegde veterinêre owerheid ’n deel van die bestaande bek-en-klouseerbeperkings opgehef het.
Die verandering is vervat in Lesotho se Departement van Veedienste se Omsendbrief 5 van 2026, wat op 16 September bekend gemaak is. Dit vervang nie alle bestaande beperkings nie en beteken dus nie dat die grens volledig vir alle veeprodukte heropen is nie.
Vir Suid-Afrikaanse produsente en vleisverwerkers is die belangrikste ontwikkeling dat rooivleis en varkvleis weer na Lesotho kan beweeg, mits dit afkomstig is van abattoirs wat deur die bevoegde Suid-Afrikaanse veterinêre owerheid vir uitvoer goedgekeur is én deur Lesotho se veterinêre owerheid erken of goedgekeur word.
Lewende diere kan ook hervat — maar nie vrylik nie
Die nuwe reëls maak ook voorsiening vir die hervatting van sekere invoere van lewende spleethoefdiere uit Suid-Afrika.
Dié diere moet egter afkomstig wees uit bek-en-klouseer- of FMD-kompartemente wat deur die Suid-Afrikaanse veterinêre owerheid goedgekeur is en ook deur Lesotho se veterinêre owerheid vir uitvoer erken of goedgekeur word. Die betrokke invoere bly verder onderhewig aan die sanitêre vereistes wat in die toepaslike veterinêre invoerpermit voorgeskryf word.
Dit beteken dat die heropening nie ’n terugkeer na onbeperkte grenshandel is nie. Die oorsprong van diere en produkte, die status van die onderneming of kompartement en permitnakoming bly bepalend.
Sommige produkte bly verbode
Lesotho hou steeds ’n verbod op sekere kommoditeite in stand.
Volgens die regering bly die invoer van pote, koppe en ingewande, insluitend afval, uit Suid-Afrika tot verdere kennisgewing verbode.
Die regering waarsku ook dat onwettige invoer, verkeerde voorstelling van besendings, invoer uit nie-goedgekeurde ondernemings of kompartemente en versuim om aan veterinêre vereistes te voldoen, oortredings ingevolge Lesotho se toepaslike veesiekte- en invoerwetgewing kan wees.
Nie-voldoenende besendings kan volgens die kennisgewing toegang geweier word, aangehou, teruggestuur, gekonfiskeer of vernietig word, terwyl oortreders moontlik vervolg kan word.
Beperkings het uit Suid-Afrika se FMD-probleem gevolg
Lesotho het die oorspronklike beperking ingevolge Omsendbrief 3 van 2025 ingestel ná die uitbreiding van bek-en-klouseer in Suid-Afrika.
Suid-Afrika se siektebeheerprogram het sedertdien aansienlik opgeskaal.
Die nasionale regering het in 2026 miljoene dosisse FMD-entstof bekom en ’n landwye inentingsprogram versnel. Teen einde Mei was bykans 4,4 miljoen diere reeds ingeënt, terwyl die regering teen vroeë September gerapporteer het dat meer as 23 miljoen dosisse saam met die privaat sektor ingevoer is.
Die situasie bly egter ongelyk tussen provinsies en die siekte is nie bloot “verby” nie.
In Noordwes is daar byvoorbeeld aan die begin van September vir die eerste keer sedert Desember 2025 ’n week sonder ’n nuwe aangemelde FMD-geval aangeteken, terwyl grootskaalse inenting en versterkingsdosisse voortgaan.
Die Wes-Kaap het op 2 September gerapporteer dat ongeveer 82% van sy beeskudde reeds ’n eerste FMD-inenting ontvang het, met versterkingsdosisse steeds aan die gang.
Wat die Lesotho-besluit vir uitvoerders beteken
Vir Suid-Afrikaanse veeboere, abattoirs en handelaars is die Lesotho-besluit positief omdat dit weer ’n wettige handelsroete vir sekere produkte en diere oopmaak.
Die praktiese voordeel sal egter van onderneming tot onderneming verskil.
’n Abattoir wat nie op die toepaslike goedkeuringslys is nie, kan nie bloot op grond van die algemene heropening begin uitvoer nie. Dieselfde geld vir lewende diere wat nie uit ’n goedgekeurde en erkende kompartement kom nie.
Uitvoerders moet dus steeds die presiese veterinêre invoerpermit, goedkeuringsvereistes en oorsprongstatus vir elke besending bevestig voordat produkte na Lesotho beweeg.
Die stap is daarom die beste beskryf as ’n beheerde gedeeltelike heropening, eerder as ’n volledige normalisering van die veehandel.
Vir die streek is dit nietemin betekenisvol: dit wys hoe vordering met siektebeheer en erkende veterinêre stelsels sommige handelskanale kan heropen selfs terwyl FMD-risiko nog aktief bestuur word.
Redaksionele nota: Inligting in hierdie berig is saamgestel uit verskeie bronne wat ten tyde van publikasie as geloofwaardig en redelik verifieerbaar beskou is. Inligting oor ontwikkelende gebeure kan ná publikasie verander. Agri Online verwelkom feitelike regstellings of bywerkings by admin@agrionline.co.za.
AI disclosure: AI tools were used to assist with the research and drafting of this article.
KI-deursigtigheid: KI-hulpmiddels is gebruik om met die navorsing en opstel van hierdie artikel te help.