Die Landbounavorsingsraad het ’n voorstel goedgekeur wat kwalifiserende private vervaardigers toegang tot sy entstof-intellektuele eiendom kan gee. Die besluit mik na groter plaaslike kapasiteit, maar grootskaalse beskikbaarheid gaan nie oornag gebeur nie.
Die Suid-Afrikaanse poging om bek-en-klouseer (BKS) te beheer het ’n belangrike nuwe vervaardigingsfase bereik nadat die Landbounavorsingsraad (ARC) se raad ’n voorstel eenparig gesteun het om kwalifiserende private maatskappye by grootskaalse vervaardiging van die ARC se plaaslik ontwikkelde entstof te betrek.
Die nasionale Departement van Landbou het op 21 September bekend gemaak dat plaaslike en internasionale vervaardigers onder voorwaardelike lisensie-ooreenkomste van die ARC se intellektuele eiendom gebruik kan maak. Die kernprobleem wat hiermee aangespreek word, is nie die bestaan van ’n plaaslike entstofkandidaat nie, maar die vermoë om genoeg dosisse op ’n betroubare, industriële skaal te vervaardig.
Volgens die departement is die ARC se geregistreerde entstof vir plaaslik sirkulerende BKS-stamme ontwikkel en kan ’n dosis vir tot ’n jaar beskerming bied. Die ARC het egter self vroeër gewaarsku dat registrasie nie dieselfde is as onmiddellike vervaardigingsgereedheid of grootmaatbeskikbaarheid nie. Skaalvergroting bly ’n tegnies ingewikkelde proses met streng gehalte- en bioveiligheidsvereistes.
Private kapasiteit moet ’n knelpunt verlig
Onder die nuwe benadering sal kwalifiserende derde partye die ARC se tegnologie onder voorwaardes kan gebruik om produksie te verhoog. Die ARC sal terselfdertyd voortgaan om sy eie kapasiteit te herbou en uit te brei. Enige inkomste uit lisensiëring sal volgens die departement vir verdere uitbreiding van die ARC se BKS-vervaardigingsvermoë geoormerk word.
Die besluit is belangrik vir produsente omdat Suid-Afrika gedurende die huidige epidemie sterk op ingevoerde entstof staatgemaak het. Minister Willie Aucamp het vroeër in September gesê meer as 23 miljoen dosisse is deur die staat en private sektor ingevoer en dat ’n groot nasionale inentingsprogram reeds aan die gang is. Plaaslike produksie op skaal kan dus op langer termyn die land se afhanklikheid van invoer verminder, mits die nuwe lisensie- en vervaardigingsreëlings suksesvol geïmplementeer word.
Die besluit beteken egter nie dat boere onmiddellik ’n nuwe voorraad plaaslike entstof by veeartse gaan aantref nie. Die departement het self beklemtoon dat implementering nie oornag sal gebeur nie. Vervaardigers sal moet kwalifiseer, lisensievoorwaardes sal vasgelê moet word en produksie sal aan regulatoriese, bioveiligheids- en gehaltevereistes moet voldoen.
Tweede ronde entstofpassing
Nog ’n belangrike stap is beplan vir Oktober. Verteenwoordigende BKS-virusisolate wat tans in Suid-Afrika sirkuleer, sal volgens die departement na die Pirbright Institute in die Verenigde Koninkryk gestuur word vir ’n tweede ronde entstofpassingsbeoordelings. Die doel is om onafhanklik te bepaal hoe goed beskikbare plaaslike en ingevoerde entstowwe by die virusse pas wat tans in die land voorkom.
Vir boere bly die praktiese boodskap intussen onveranderd: entstof is net een deel van BKS-beheer. Bewegingsbeheer, aanmelding van verdagte tekens, naspeurbaarheid, plaasbiosekuriteit en samewerking met private en staatsveeartse bly noodsaaklik.
Die nuwe vervaardigingsbesluit is daarom eerder ’n kapasiteitsdeurbraak as ’n onmiddellike einde aan die BKS-probleem. Indien die lisensiëring en vervaardiging suksesvol opgeskaal word, kan dit Suid-Afrika se reaksievermoë versterk en die land ’n meer volhoubare plaaslike entstofbasis gee vir toekomstige uitbrekings.
Redaksionele nota: Inligting in hierdie berig is saamgestel uit verskeie bronne wat ten tyde van publikasie as geloofwaardig en redelik verifieerbaar beskou is. Inligting oor ontwikkelende gebeure kan na publikasie verander. Agri Online verwelkom feitelike regstellings of bywerkings by admin@agrionline.co.za.
AI disclosure: AI tools were used to assist with the research and drafting of this article.
KI-deursigtigheid: KI-hulpmiddels is gebruik om met die navorsing en opstel van hierdie artikel te help.